Depressie
U voelt zich voortdurend somber, heeft weinig energie of merkt dat dingen die vroeger plezier gaven u nauwelijks nog raken. Zelfs eenvoudige dagelijkse activiteiten kunnen zwaar aanvoelen. Misschien heeft u al verschillende behandelingen geprobeerd, maar blijven de klachten terugkomen of houdt de verbetering onvoldoende aan.
Een depressie is een psychische aandoening waarbij een aanhoudend sombere stemming en/of verlies van interesse of plezier samengaan met andere klachten, zoals vermoeidheid, slaapproblemen, concentratiemoeilijkheden en een verminderd dagelijks functioneren.
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat depressie gepaard kan gaan met veranderingen in hersennetwerken die betrokken zijn bij stemming, motivatie, emotionele verwerking en cognitieve controle.
Bij BRAI3N combineren we neurowetenschappelijke expertise met een persoonlijke benadering.
We onderzoeken welke factoren en hersenprocessen bij uw klachten betrokken kunnen zijn en of neuromodulatie voor u een passende behandeling is.
Wat is het juist?
Wat is een depressie?
Iedereen voelt zich weleens verdrietig, moe of minder gemotiveerd. Meestal veranderen deze gevoelens na verloop van tijd.
Bij een depressie houden de klachten langer aan en beïnvloeden ze het dagelijks leven veel sterker. Activiteiten die vroeger vanzelfsprekend waren, kunnen plots veel inspanning vragen. Contact met anderen wordt moeilijker en positieve ervaringen geven soms nauwelijks nog voldoening.
Een depressieve episode wordt doorgaans overwogen wanneer gedurende minstens twee weken een sombere stemming en/of duidelijk verlies van interesse of plezier aanwezig is, samen met andere symptomen die het functioneren beïnvloeden.
Veelvoorkomende klachten zijn:
- Aanhoudende somberheid, leegte of verlies van plezier.
- Vermoeidheid en een gebrek aan energie.
- Concentratieproblemen, vergeetachtigheid of moeite met beslissingen nemen.
- Slaapproblemen of juist veel meer slapen dan gewoonlijk.
- Veranderingen in eetlust of gewicht.
- Gevoelens van waardeloosheid, schuld of hopeloosheid.
- Onrust of juist een opvallende vertraging in denken en bewegen.
Bij sommige mensen staan verdriet en somberheid op de voorgrond. Anderen ervaren vooral een emotionele leegte, verlies van motivatie of het gevoel nergens meer van te kunnen genieten.
Niet iedereen ervaart dezelfde symptomen. De ernst, duur en combinatie van klachten verschillen van persoon tot persoon.
Wat gebeurt er in de hersenen bij depressie?
Depressie is meer dan een tijdelijke verandering van stemming.
Onze emoties, motivatie, aandacht en het vermogen om plezier te ervaren ontstaan door de samenwerking tussen verschillende hersengebieden.
Bij mensen met een depressie worden in wetenschappelijk onderzoek veranderingen waargenomen in de activiteit en communicatie van bepaalde hersennetwerken.
Drie netwerken zijn hierbij bijzonder relevant:
1. Het emotionele netwerk
Hersengebieden zoals de amygdala en de anterieure cingulate cortex spelen een belangrijke rol bij het verwerken en reguleren van emoties.
Bij depressie kan de werking van deze netwerken veranderen, waardoor negatieve ervaringen meer aandacht krijgen en het moeilijker kan worden om emoties te reguleren.
2. Het cognitieve controlenetwerk
De prefrontale hersenschors is betrokken bij aandacht, planning, besluitvorming en het reguleren van gedachten en emoties.
Veranderingen in dit netwerk kunnen bijdragen aan concentratieproblemen, mentale traagheid en moeilijkheden om negatieve gedachten los te laten.
3. Het motivatie- en beloningsnetwerk
Dit netwerk helpt ons om motivatie en plezier te ervaren.
Wanneer deze processen anders functioneren, kan het moeilijker worden om interesse, voldoening of enthousiasme te voelen. Dit wordt ook anhedonie genoemd.
Waarom zijn hersennetwerken belangrijk voor de behandeling?
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de betrokken hersengebieden niet afzonderlijk functioneren, maar voortdurend met elkaar communiceren.
Vooral de verbindingen tussen de prefrontale hersenschors en dieper gelegen structuren, zoals de anterieure cingulate cortex, zijn belangrijk voor het reguleren van stemming en emoties.
Deze inzichten vormen een belangrijke wetenschappelijke basis voor neuromodulatie.
Door de activiteit van bepaalde hersengebieden gericht te beïnvloeden, kunnen ook de daarmee verbonden netwerken worden gemoduleerd.
De hersenveranderingen zijn niet bij iedereen hetzelfde. Bovendien ontstaat depressie door een samenspel van biologische, psychologische en sociale factoren.
Hoe behandelen?
Een wetenschappelijk onderbouwde behandeling bij depressie
Psychotherapie en antidepressieve medicatie zijn belangrijke behandelingen voor depressie. Veel mensen ervaren hiermee een duidelijke verbetering.
Toch zijn er patiënten bij wie de klachten onvoldoende afnemen, terugkeren of bij wie medicatie moeilijk verdragen wordt.
Voor deze patiënten kan neuromodulatie een waardevolle behandelmogelijkheid zijn.
Transcraniële Magnetische Stimulatie (TMS) bij depressie
TMS is een niet-invasieve vorm van neuromodulatie waarbij magnetische pulsen worden toegediend via een spoel die tegen het hoofd wordt geplaatst.
Deze pulsen wekken kleine elektrische stromen op in de hersenen en beïnvloeden zo de activiteit van hersengebieden die betrokken zijn bij stemming en emotieregulatie.
De behandeling gebeurt zonder operatie, implantaten of algemene verdoving. U blijft tijdens de stimulatie wakker.
Hoe kan TMS helpen bij depressie?
Bij de behandeling van depressie wordt vaak de dorsolaterale prefrontale cortex gestimuleerd. Dit hersengebied speelt een belangrijke rol in cognitieve controle en de regulatie van emoties.
Door deze regio te stimuleren, kan TMS ook invloed uitoefenen op functioneel verbonden hersennetwerken, waaronder netwerken waarin de anterieure cingulate cortex een belangrijke rol speelt.
Het doel is om de activiteit en samenwerking van hersennetwerken die betrokken zijn bij depressieve klachten gunstig te beïnvloeden.
Grootschalige klinische studies en internationale richtlijnen ondersteunen de werkzaamheid van repetitieve TMS (rTMS), vooral bij depressie die onvoldoende reageert op eerdere behandelingen.
Niet iedere patiënt reageert op dezelfde manier, maar bij een deel van de patiënten kan een betekenisvolle vermindering van depressieve klachten worden bereikt.
Verschillende vormen van TMS
Binnen de neuromodulatie bestaan verschillende stimulatietechnieken en behandelprotocollen.
Repetitieve TMS (rTMS)
Bij rTMS worden herhaaldelijk magnetische pulsen toegediend aan specifieke hersengebieden. Afhankelijk van het gekozen protocol kunnen verschillende stimulatiefrequenties worden gebruikt.
Dit is een van de best onderzochte niet-invasieve neuromodulatietechnieken bij depressie.
Theta-burststimulatie (TBS)
Theta-burststimulatie is een vorm van TMS waarbij magnetische pulsen in korte, snel opeenvolgende reeksen worden toegediend.
Bij intermittente theta-burststimulatie (iTBS) kan het stimulatiegedeelte van een sessie aanzienlijk korter duren dan bij klassieke rTMS.
Grote klinische studies en meta-analyses ondersteunen iTBS als een effectieve behandelmogelijkheid bij depressie.
Stimulatie van dieper gelegen hersennetwerken
Ook andere spoelvormen en stimulatiedoelen worden onderzocht, waaronder technieken die de activiteit van de anterieure cingulate cortex proberen te beïnvloeden.
BRAI3N-onderzoekers Sven Vanneste, Jan Ost en Dirk De Ridder hebben al in 2014 wetenschappelijk onderzoek gepubliceerd naar TMS met een double-cone-coil bij medicatieresistente chronische depressie.
Deze publicatie vormt een onderdeel van de onderzoeksgeschiedenis van BRAI3N. Het betrof een casusonderzoek en is daarom geen zelfstandig bewijs voor de werkzaamheid van dit specifieke protocol.
Wordt TMS bij depressie terugbetaald?
TMS is internationaal steeds sterker ingeburgerd als behandeling voor depressie.
In Nederland wordt rTMS bij therapieresistente depressie sinds 2017 door zorgverzekeraars erkend als wetenschappelijk onderbouwde zorg. Binnen de Nederlandse geestelijke gezondheidszorg kan de behandeling, afhankelijk van de medische indicatie, zorgverlener en verzekeringsvoorwaarden, vanuit de basisverzekering worden vergoed.
Ook in andere Europese landen wordt rTMS binnen bepaalde publieke zorgsystemen aangeboden en vergoed, bijvoorbeeld via geselecteerde NHS-zorgdiensten in Engeland.
De erkenning en terugbetaling verschillen echter sterk per land en zorgsysteem.
Terugbetaling in het buitenland betekent niet automatisch dat een TMS-behandeling bij BRAI3N in België wordt terugbetaald.
Tijdens de praktische voorbereiding van een behandeltraject kunnen de kosten en eventuele vergoedingsmogelijkheden worden besproken.
Transcraniële elektrische stimulatie (tES) bij depressie
Naast transcraniële magnetische stimulatie (TMS) biedt ook transcraniële elektrische stimulatie (tES) mogelijkheden om hersennetwerken die betrokken zijn bij stemming, motivatie en emotieregulatie gericht te beïnvloeden.
Bij deze niet-invasieve neuromodulatietechniek wordt via elektroden op het hoofd een zwakke elektrische stroom toegediend. Afhankelijk van de gebruikte stimulatievorm kan hiermee de activiteit van bepaalde hersengebieden worden beïnvloed.
Er bestaan verschillende vormen van elektrische stimulatie, waaronder transcraniële gelijkstroomstimulatie (tDCS), wisselstroomstimulatie (tACS) en stimulatie met willekeurige elektrische ruis (tRNS).
Steeds meer wetenschappelijk onderzoek toont aan dat bepaalde vormen van tES kunnen bijdragen aan een vermindering van depressieve klachten.
Een grootschalige systematische review en meta-analyse uit 2025, gebaseerd op 88 gerandomiseerde klinische studies met meer dan 5.500 deelnemers, vond gunstige effecten van elektrische stimulatie bij verschillende patiëntengroepen.
Vooral tDCS in combinatie met antidepressieve medicatie en bepaalde vormen van tACS lieten positieve resultaten zien. De werkzaamheid verschilt echter per stimulatietechniek, behandelprotocol en patiëntengroep.
Deze bevindingen ondersteunen de verdere ontwikkeling van gerichte elektrische neuromodulatie als aanvullende behandelmogelijkheid bij depressie.
Bij BRAI3N bekijken we welke vorm van neuromodulatie het beste aansluit bij uw klachten, eerdere behandelingen en medische situatie. Daarbij houden we rekening met de beschikbare wetenschappelijke onderbouwing en de individuele behandeldoelstellingen.
Hoe verloopt een behandeling bij BRAI3N?
Iedere depressie heeft een eigen verloop. Daarom vertrekken we vanuit een grondige beoordeling van uw klachten, medische voorgeschiedenis en eerdere behandelingen.
Ons behandeltraject kan uit vier fasen bestaan.
1. In kaart brengen
We onderzoeken uw depressieve klachten, hun invloed op uw dagelijks functioneren en welke behandelingen u eerder heeft gevolgd.
Waar aangewezen kan een qEEG-meting en analyse aanvullende informatie geven over de elektrische hersenactiviteit. Een qEEG kan niet zelfstandig de diagnose depressie stellen of betrouwbaar voorspellen welk TMS-protocol bij u het beste zal werken.
2. Gericht behandelen
Op basis van de klinische beoordeling bekijken we of TMS een passende behandelmogelijkheid is.
Wanneer neuromodulatie wordt overwogen, bespreken we het stimulatieprotocol, het verwachte behandelverloop en mogelijke bijwerkingen.
TMS kan onderdeel zijn van een bredere behandeling waarin ook psychotherapie en/of medicatie een plaats behouden.
3. Stabiliseren
Tijdens het behandeltraject volgen we hoe uw klachten evolueren.
We besteden aandacht aan stemming, motivatie, slaap, concentratie en dagelijks functioneren. Met behulp van klinische evaluaties bekijken we hoe u op de behandeling reageert en of verdere aanpassingen aangewezen zijn.
4. Onderhouden
Wanneer de klachten verbeteren, bekijken we samen hoe deze vooruitgang zo goed mogelijk ondersteund kan worden.
Afhankelijk van uw situatie kunnen psychologische begeleiding, medicatie, verdere opvolging of soms aanvullende TMS-sessies worden overwogen.
Niet iedereen heeft dezelfde behandeling of hetzelfde opvolgtraject nodig.
Neem vrijblijvend contact op of maak een afspraak
Wetenschappelijke achtergrond
De neurowetenschappelijke benadering van BRAI3N steunt op internationale wetenschappelijke literatuur over depressie, hersennetwerken en neuromodulatie.
Onderzoekers die bij BRAI3N betrokken zijn, hebben bijgedragen aan publicaties over de hersenmechanismen van depressie en de mogelijkheden van gerichte hersenstimulatie.
Onderstaande selectie combineert eigen onderzoek met onafhankelijke wetenschappelijke reviews en klinische studies.
TMS by Double-Cone Coil Prefrontal Stimulation for Medication Resistant Chronic Depression: A Case Report
Vanneste S, Ost J, Langguth B, De Ridder D. TMS by double-cone coil prefrontal stimulation for medication resistant chronic depression: a case report. Neurocase. 2014;20(1):61–68.
Lees de publicatie in Neurocase
Theta Burst Stimulation for Depression: A Systematic Review and Network and Pairwise Meta-Analysis
Kishi T, Ikuta T, Sakuma K, Hatano M, Matsuda Y, Wilkening J, et al. Theta burst stimulation for depression: a systematic review and network and pairwise meta-analysis. Molecular Psychiatry. 2024;29:3893–3899.
Lees de publicatie in Molecular Psychiatry
Advances in Transcranial Magnetic Stimulation (TMS) and Its Applications in Resistant Depression
Koutsomitros T, Evagorou O, Schuhmann T, Zamar A, Sack AT. Advances in transcranial magnetic stimulation (TMS) and its applications in resistant depression. Psychiatriki. 2021;32(Suppl 1)–S98.
Lees de publicatie in Psychiatriki
Neuromodulation for Treatment-Resistant Depression: Functional Network Targets Contributing to Antidepressive Outcomes
Idlett-Ali SL, Salazar CA, Bell MS, Short EB, Rowland NC. Neuromodulation for treatment-resistant depression: functional network targets contributing to antidepressive outcomes. Frontiers in Human Neuroscience. 2023;17:1125074.
Lees de publicatie in Frontiers in Human Neuroscience
Neuronal Correlates of Depression
Chaudhury D, Liu H, Han MH. Neuronal correlates of depression. Cellular and Molecular Life Sciences. 2015;72(24):4825–4848.
Lees de publicatie in Cellular and Molecular Life Sciences
Deep Brain Stimulation of the Ventral Anterior Limb of the Internal Capsule for Treatment-Resistant Depression: Possibilities, Limits and Future Perspectives
De Ridder D, Vanneste S, Langguth B. Deep brain stimulation of the ventral anterior limb of the internal capsule for treatment-resistant depression: possibilities, limits and future perspectives. Annals of Translational Medicine. 2017;5(7):167.
Lees de publicatie in Annals of Translational Medicine
Which Tinnitus-Related Aspects Are Relevant for Quality of Life and Depression: Results From a Large International Multicentre Sample
Zeman F, Koller M, Langguth B, Landgrebe M, et al. Which tinnitus-related aspects are relevant for quality of life and depression: results from a large international multicentre sample. Health and Quality of Life Outcomes. 2014;12:7.
Lees de publicatie in Health and Quality of Life Outcomes
Auteurs: Prof. Dr. Sven Vanneste, Prof. Dr. Dirk De Ridder en Jan Ost - 09.10.2026
Andere aandoeningen die wij behandelen
Auditieve en vestibulaire aandoeningen
Deze aandoeningen hebben te maken met gehoor en evenwicht en kunnen een grote impact hebben op je dagelijks leven.
.png)
Neurologische en cognitieve stoornissen
Deze aandoeningen beïnvloeden de hersenfunctie, wat kan leiden tot problemen met aandacht, geheugen en motoriek.
Psychische en emotionele aandoeningen
Psychische aandoeningen kunnen diepgeworteld zijn in neurobiologische disfuncties.
Chronische pijn- en vermoeidheidssyndromen
Chronische pijn en vermoeidheid zijn vaak moeilijk te behandelen met conventionele methoden, vooral wanneer er geen duidelijke lichamelijke oorzaak is.
Vermoeidheidssyndromen en slaapstoornissen
Slaap en energiebeheer zijn essentieel voor het functioneren van de hersenen. Problemen in deze gebieden kunnen leiden tot ernstige vermoeidheid en concentratieproblemen.
Hoofdpijn- en aangezichtspijnaandoeningen
Hoofdpijn en aangezichtspijn kunnen het gevolg zijn van complexe neurologische processen.
Klaar om de eerste stap te zetten?
Onze specialisten staan klaar om je te helpen. Ontdek welke behandelingen mogelijk zijn of plan een consultatie.