Geheugenstoornissen
U vergeet steeds vaker afspraken, vindt moeilijker de juiste woorden of merkt dat nieuwe informatie minder goed blijft hangen. Misschien maakt u zich zorgen omdat uw geheugen niet meer functioneert zoals vroeger.
Geheugenstoornissen zijn problemen met het opnemen, opslaan of terughalen van informatie.
Ze kunnen verschillende oorzaken hebben, zoals langdurige stress, slaapstoornissen, concentratieproblemen of neurologische aandoeningen, waaronder milde cognitieve stoornissen (MCI) en de ziekte van Alzheimer.
Niet elk geheugenprobleem wijst op dementie.
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat geheugenfuncties afhankelijk zijn van de samenwerking tussen verschillende hersennetwerken, waaronder de hippocampus.
Neuromodulatie biedt nieuwe mogelijkheden om de activiteit van deze netwerken gericht te beïnvloeden.
Bij BRAI3N combineren we neurowetenschappelijke expertise met een persoonlijke benadering.
We onderzoeken welke factoren bijdragen aan uw geheugenproblemen en of neuromodulatie voor u een zinvolle aanvullende behandelmogelijkheid kan zijn.
Wat is het juist?
Hoe werkt ons geheugen?
Ons geheugen stelt ons in staat om informatie op te nemen, ervaringen te onthouden en eerder verworven kennis opnieuw te gebruiken.
Daarbij spelen drie belangrijke processen een rol:
1. Inprenting — nieuwe informatie opnemen
Wanneer u iets hoort, leest of meemaakt, moeten uw hersenen de informatie eerst verwerken. Aandacht en concentratie spelen hierbij een belangrijke rol.
Wanneer uw aandacht voortdurend wordt afgeleid of uw mentale energie beperkt is, kan informatie minder goed worden opgenomen.
2. Opslag — informatie bewaren
Nieuwe herinneringen worden door samenwerking tussen verschillende hersengebieden geleidelijk vastgelegd en versterkt.
Vooral de hippocampus, een structuur diep in de hersenen, speelt een belangrijke rol bij het vormen en consolideren van nieuwe herinneringen.
3. Oproepen — informatie terugvinden
Wanneer u zich een naam, gesprek of gebeurtenis probeert te herinneren, moeten verschillende hersennetwerken samenwerken om eerder opgeslagen informatie opnieuw toegankelijk te maken.
Een verstoring in een van deze processen kan geheugenproblemen veroorzaken.
Wat is het verschil tussen het kortetermijn- en langetermijngeheugen?
Het kortetermijngeheugen houdt informatie gedurende een korte periode vast, meestal enkele seconden. Het werkgeheugen helpt ons om die informatie tijdelijk te gebruiken, bijvoorbeeld wanneer we een gesprek volgen of een instructie uitvoeren.
Het langetermijngeheugen maakt het mogelijk informatie gedurende langere tijd te bewaren, van uren tot vele jaren. Het omvat onder meer herinneringen aan persoonlijke gebeurtenissen, aangeleerde kennis en vaardigheden.
Deze geheugenfuncties bevinden zich niet in één afzonderlijk hersengebied. Ze ontstaan door de samenwerking tussen verschillende neurale netwerken.
Welke hersengebieden spelen een belangrijke rol?
De hippocampus is essentieel voor het vormen van nieuwe herinneringen. Ook de parahippocampus, de posterieure cingulate cortex en verschillende delen van de prefrontale hersenschors zijn betrokken bij geheugenprocessen.
Deze hersengebieden maken deel uit van grotere functionele netwerken die informatie uitwisselen.
Onderzoek van Sven Vanneste en collega's laat zien dat bij mensen met milde cognitieve stoornissen veranderingen kunnen voorkomen in de communicatie tussen de posterieure cingulate cortex en de parahippocampus.
Deze veranderingen hangen samen met moeilijkheden om herinneringen op te roepen.
Geheugenproblemen kunnen dus niet alleen samenhangen met veranderingen in afzonderlijke hersengebieden, maar ook met een verminderde samenwerking tussen hersennetwerken.
Dit inzicht is belangrijk voor de ontwikkeling van nieuwe neuromodulatietechnieken die gericht zijn op geheugenprocessen.
Wat veroorzaakt geheugenstoornissen?
Geheugenproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben.
Ze komen onder meer voor bij:
- Langdurige stress, burn-out en mentale overbelasting.
- Depressie en angststoornissen.
- Slaapstoornissen en aanhoudende vermoeidheid.
- Aandachts- en concentratiestoornissen, waaronder ADHD.
- Hormonale veranderingen.
- Bepaalde geneesmiddelen, vitaminetekorten of andere lichamelijke aandoeningen.
- Hersenletsel en neurologische aandoeningen.
- Neurodegeneratieve aandoeningen, waaronder de ziekte van Alzheimer.
Niet iedere geheugenklacht betekent dat er sprake is van dementie.
Wanneer wijzen geheugenproblemen mogelijk op dementie?
Bij sommige mensen is er sprake van mild cognitive impairment (MCI), ook wel een milde cognitieve stoornis genoemd.
Hierbij zijn geheugen of andere cognitieve functies aantoonbaar verminderd ten opzichte van wat op basis van leeftijd en achtergrond verwacht wordt, terwijl iemand nog grotendeels zelfstandig kan functioneren.
MCI kan in sommige gevallen een voorstadium zijn van de ziekte van Alzheimer of een andere vorm van dementie. Dat is echter niet altijd zo.
Bij dementie ontstaan doorgaans toenemende problemen met geheugen en andere cognitieve functies, die het dagelijks zelfstandig functioneren steeds sterker beïnvloeden.
Een tijdige en zorgvuldige beoordeling is daarom belangrijk om de oorzaak van geheugenproblemen te achterhalen en passende ondersteuning of behandeling te kunnen starten.
Hoe behandelen?
Eerst begrijpen waarom uw geheugen minder goed functioneert
Een doeltreffende aanpak begint met het onderzoeken van de oorzaak van de geheugenproblemen.
Geheugenklachten door langdurige stress, slecht slapen of aandachtsproblemen vragen immers een andere benadering dan geheugenstoornissen door een neurodegeneratieve aandoening.
Daarom is een medische evaluatie belangrijk. Afhankelijk van de klachten kunnen neurologisch onderzoek, cognitieve testen, bloedonderzoek of beeldvorming aangewezen zijn.
Wanneer een behandelbare oorzaak wordt gevonden, krijgt de behandeling daarvan voorrang.
Neuromodulatie: nieuwe mogelijkheden om geheugenprocessen te beïnvloeden
Neuromodulatie is een behandelbenadering waarbij elektrische of magnetische stimulatie wordt gebruikt om de activiteit van zenuwen en hersennetwerken te beïnvloeden.
Bij geheugenproblemen richt ons wetenschappelijk onderzoek zich onder meer op netwerken die betrokken zijn bij aandacht, het opslaan van nieuwe informatie en het opnieuw oproepen van herinneringen.
Onderzoekers die bij BRAI3N betrokken zijn, hebben verschillende studies gepubliceerd waarin wordt onderzocht hoe neuromodulatie deze processen kan beïnvloeden.
Een interessante benadering is de elektrische stimulatie van de nervus occipitalis major, een zenuw ter hoogte van het achterhoofd.
Onderzoek wijst erop dat deze stimulatie invloed kan uitoefenen op het noradrenalinesysteem en de samenwerking tussen hersengebieden die betrokken zijn bij geheugen, waaronder de hippocampus.
In gecontroleerde studies werd bij gezonde volwassenen een verbetering van bepaalde geheugenprestaties gevonden. Ook bij cognitief gezonde oudere deelnemers werden positieve resultaten vastgesteld.
Daarnaast heeft onderzoek met gerichte transcraniële elektrische stimulatie (HD-tDCS) aangetoond dat het beïnvloeden van bepaalde hersennetwerken de prestaties bij het ophalen van eerder geleerde informatie kan verbeteren.
Deze wetenschappelijke inzichten laten zien dat geheugenprocessen beïnvloedbaar zijn en bieden aanknopingspunten voor de verdere ontwikkeling van gerichte neuromodulatie.
Ook bij milde cognitieve stoornissen en de ziekte van Alzheimer worden neuromodulatietechnieken onderzocht. De resultaten zijn veelbelovend, maar er is nog onvoldoende bewijs dat deze technieken de onderliggende neurodegeneratie betrouwbaar vertragen of stoppen.
Een persoonlijke benadering bij BRAI3N
Bij BRAI3N staat niet alleen de geheugenklacht centraal, maar ook de mogelijke oorzaak en de betrokken hersenprocessen.
Wanneer een neuromodulatietraject medisch aangewezen is, kan onze benadering uit vier fasen bestaan.
1. In kaart brengen
We bespreken uw geheugenklachten, het ontstaan ervan, eerdere onderzoeken en de invloed op uw dagelijks functioneren.
Waar aangewezen kan een qEEG-meting en analyse aanvullende informatie geven over de elektrische activiteit en functionele samenwerking van hersennetwerken.
Een qEEG is geen zelfstandige test om dementie of de ziekte van Alzheimer vast te stellen.
2. Gericht behandelen
Op basis van de medische beoordeling wordt bekeken welke behandeling of ondersteuning het meest passend is.
Wanneer neuromodulatie in aanmerking komt, bespreken we welke techniek mogelijk relevant is, wat de wetenschappelijke onderbouwing is en welke beperkingen of risico's daarbij horen.
3. Stabiliseren
Tijdens een eventueel behandeltraject volgen we veranderingen in geheugen, aandacht en dagelijks functioneren.
Zo kunnen we beoordelen of de gekozen aanpak voldoende aansluit bij uw klachten en verwachtingen.
4. Onderhouden
Afhankelijk van de oorzaak en de evolutie van de klachten bekijken we welke verdere ondersteuning zinvol is.
Hierbij kunnen onder meer cognitieve training, voldoende slaap, lichaamsbeweging en verdere medische opvolging een rol spelen.
Niet iedere patiënt heeft neuromodulatie nodig of doorloopt hetzelfde traject.
Ontdek welke mogelijkheden er zijn voor uw geheugenklachten
Merkt u dat uw geheugen achteruitgaat, dat informatie moeilijker blijft hangen of dat concentratie en geheugen uw dagelijks leven steeds meer beïnvloeden?
Bij BRAI3N bekijken we uw klachten vanuit een neurowetenschappelijk perspectief en onderzoeken we of aanvullende neuromodulatie voor uw situatie relevant kan zijn.
Neem vrijblijvend contact op of maak een afspraak
Wetenschappelijk onderzoek naar geheugen en neuromodulatie
De neurowetenschappelijke benadering van BRAI3N steunt mede op wetenschappelijk onderzoek naar geheugenprocessen, neuroplasticiteit en de samenwerking tussen hersennetwerken.
Ons onderzoek heeft bijgedragen aan internationale publicaties over geheugenfuncties en de mogelijkheden van elektrische stimulatie om hersenactiviteit en geheugenprestaties te beïnvloeden.
Huang Y, Mohan A, McLeod SL, Luckey AM, Hart J Jr, Vanneste S. Polarity-specific high-definition transcranial direct current stimulation of the anterior and posterior default mode network improves remote memory retrieval. Brain Stimulation. 2021;14(4):1005–1014.
Lees het artikel in het tijdschrift
Luckey AM, McLeod SL, Mohan A, Vanneste S. Potential role for peripheral nerve stimulation on learning and long-term memory: A comparison of alternating and direct current stimulations. Brain Stimulation. 2022;15(3):536–545.
Lees het artikel in het tijdschrift
Promising Neurostimulation Routes for Targeting the Hippocampus to Improve Episodic Memory: A Review
Arulchelvan E, Vanneste S. Promising neurostimulation routes for targeting the hippocampus to improve episodic memory: A review. Brain Research. 2023;1815:148457.
Lees het artikel in het tijdschrift
The Peripheral Effect of Direct Current Stimulation on Brain Circuits Involving Memory
Vanneste S, Mohan A, Yoo HB, Huang Y, Luckey AM, McLeod SL, et al. The peripheral effect of direct current stimulation on brain circuits involving memory. Science Advances. 2020;6(45).
Lees het artikel in het tijdschrift
Arulchelvan E, Vanneste S. Transcutaneous electrical stimulation enhances episodic memory encoding via a noradrenaline-attention network, with associated neuroinflammatory changes. Brain Stimulation. 2025;18(1):191–207.
Lees het artikel in het tijdschrift
Luckey AM, McLeod SL, Robertson IH, To WT, Vanneste S. Greater occipital nerve stimulation boosts associative memory in older individuals: A randomized trial. Neurorehabilitation and Neural Repair. 2020;34(11):1020–1029.
Lees het artikel in het tijdschriftr
Vanneste S, Luckey A, McLeod SL, Robertson IH, To WT. Impaired posterior cingulate cortex–parahippocampus connectivity is associated with episodic memory retrieval problems in amnestic mild cognitive impairment. European Journal of Neuroscience. 2021;53(9):3125–3141.
Lees het artikel in het tijdschrift
Modulating Phonological Working Memory With Anodal High-Definition Transcranial Direct Current Stimulation to the Anterior Portion of the Supplementary Motor Area
Berglund-Barraza A, Carey S, Hart J, Vanneste S, Evans JL. Modulating phonological working memory with anodal high-definition transcranial direct current stimulation to the anterior portion of the supplementary motor area. Journal of Speech, Language, and Hearing Research. 2023;66(6):2079–2094.
Lees het artikel in het tijdschrift
Opgemaakt door Prof. Dr. Sven Vanneste, Prof. Dr. Dirk De Ridder en Jan Ost - 09.10.2026
Andere aandoeningen die wij behandelen
Auditieve en vestibulaire aandoeningen
Deze aandoeningen hebben te maken met gehoor en evenwicht en kunnen een grote impact hebben op je dagelijks leven.
.png)
Neurologische en cognitieve stoornissen
Deze aandoeningen beïnvloeden de hersenfunctie, wat kan leiden tot problemen met aandacht, geheugen en motoriek.
Psychische en emotionele aandoeningen
Psychische aandoeningen kunnen diepgeworteld zijn in neurobiologische disfuncties.
Chronische pijn- en vermoeidheidssyndromen
Chronische pijn en vermoeidheid zijn vaak moeilijk te behandelen met conventionele methoden, vooral wanneer er geen duidelijke lichamelijke oorzaak is.
Vermoeidheidssyndromen en slaapstoornissen
Slaap en energiebeheer zijn essentieel voor het functioneren van de hersenen. Problemen in deze gebieden kunnen leiden tot ernstige vermoeidheid en concentratieproblemen.
Hoofdpijn- en aangezichtspijnaandoeningen
Hoofdpijn en aangezichtspijn kunnen het gevolg zijn van complexe neurologische processen.
Klaar om de eerste stap te zetten?
Onze specialisten staan klaar om je te helpen. Ontdek welke behandelingen mogelijk zijn of plan een consultatie.